هدف
هدف به معنای موضوع یا جایگاهی است که برای رسیدن به آن فکر می کنیم و اعمالی را انجام می دهیم .
هدف آن چیزی نیست که فرد برای رسیدن به آن تلاش می کند و تا زمانی که برای رسیدن به آن انرژی و تلاشی صرف نشود ، هدف محسوب نمی شود . بیان خواسته های خود بدون هیچ تلاشی تنها یک آرزوی کلامی است .
عوامل مهم در تعیین هدف :
1.اهداف واقعی و دست یافتنی باشند:اهداف بلند پروازانه و احساسی بدون توجه به توانایی و امکانات موجود ، موجب اضطراب و دلسردی می شود .
2.اهداف خود را مثبت طرح کنید : به یاد داشته باشید که رسیدن به آن چه که می خواهید از رسیدن به آن چه که نمی خواهید ساده تر است . مثلا برای انتخاب رشته دانشگاهی نگویید : « به شهرستان نمی روم .» بگویید : « می خواهم در تهران قبول شوم . »
3.رسیدن به هدف تدریجی باشد : پس از شناخت علایق و توانمندی خود و تطبیق آن با نیازها ، هدف را مشخص نموده و با حوصله برای رسیدن به اهداف تلاش کنید .
4.هدفتان را متناسب با توانایی و استعداد خود انتخاب کنید .
5. اهداف خود را واضح و شفاف بیان کنید .
ویژگی های یک هدف خوب :
1.مشخص و معین باشد : وضعیت موجود را نشان داده و آینده را شفاف و روشن بیان کنید . مثلا « باید به جای هفته ای 10 ساعت ، هفته ای 40 ساعت مطالعه درسی داشته باشم . »
2. قابل اندازه گیری باشد : یعنی بتوان با عدد آن را نشان داد و میزان پیشرفت را سنجید .
3. دست یافتنی باشد : چگونگی دسترسی به آن صحیح و مطابق وضعیت موجود باشد .
4. واقع بینانه باشد : برای چنین هدفگذاری بایستی فهرستی از توانایی ها ، استعدادها و علایق خود تهیه کنید ، بعد به خود پاسخ دهید :
×آیا توانای ذهنی و جسمی و استعداد کافی برای رسیدن به این هدف را دارم ؟
×آیا منابع کافی مثل زمان و سایر امکانات لازم را در اختیار دارم ؟
5.قابل ردیابی باشد : یعنی بتوان در هر مرحله مشخص نمود که چند درصد از کار انجام شده است .
6.دارای محدوده زمانی باشد : یعنی زمان شروع و پایان آن کاملا شفاف و مشخص باشد .
راهکارهای عملی در هدف گذاری :
1. هدفتان را خودتان انتخاب کنید ، اگر موفق به انجام این کار نشوید دیگران برخلاف میل شما برایتان انتخاب خواهند کرد .
2.اهداف خود را الویت بندی نموده و آن ها را واضح و ساده روی کاغذ بنویسید . زیرا موثرترین روش ملموس و عینی شدن اهداف ، ثبت آن ها روی کاغذ است . بسیاری از انسان های موفق بررسی اهداف خود را به صورت روزانه ، هفتگی و ماهانه انجام می دهند .
3.اهداف خود را مثبت و تحقق یافته تعریف کنید .
انسان ها دارای دو نوع ضمیر هستند :
الف - خودآگاه
ب - ناخودآگاه
تمام آن چه که در زندگی انسان ها محقق می شود روزی در ضمیر ناخودآگاه شکل گرفته است ( به آن فکر کرده ایم و آن را تحقق یافته تصور کرده ایم ) به تعبیری زندگی یعنی آن چه شما خواسته اید ، و هر چه امروز شما ندارید ، آن چیزی است که شما آرزویش را نداشته اید .
پس اگر می خواهید ضمیر ناخودآگاه خود را تربیت کنید اهداف خود را مثبت و تحقق یافته روی کاغذ یادداشت کنید . مثلا برای قبولی در دانشگاه بگویید : « من در رشته ... شهر ... پذیرفته شده ام . »
4.اهداف خودرا در ذهن تصور کنید : ضمیر ناخودآگاه فرق بین واقعیت و تخیل را تشخیص نمی دهد و بالاترین سطح پذیرش ضمی ناخودآگا ه در دو زمان است یکی صبح موقع بیدارشدن و دیگری شب موقع خوابیدن .
در این دو زمان سعی کنید اهداف خود را به صورت رنگی و واضح تصویرسازی کنید . مثلا برای قبولی در کنکور خود را در حال ورود و یا قدم زدن در دانشگاه مورد علاقه تان تصور کنید یعنی خود را در آن مکان ببینید .
5.ایستگاه های رسیدن به اهداف را تعریف کنید : یعنی هدف بزرگ را تبدیل به اهداف کوچکتر کنید . مثلا اگر قرار است یک مسافرت طولانی را در 5 ساعت طی کنید آن را به پنج فاصله یک ساعته تنظیم کنید .
6.در رسیدن به اهداف انعطاف پذیر باشید .
7. از اشتباه نهراسید زیرا آن هم قسمتی از یادگیری و پیشرفت به سوی هدف است .
8.بعد از رسیدن به هر مرحله از اهداف ، خود را تشویق کنید .
9.بهتر است برای رسیدن به اهدافتان با خود قراردادی ببندید و حتی از یک دوست خوب و حامی بخواهید به عنوان یک شاهد و مشوق امضا کند و سپس آن را در محلی مناسب و قابل رویت نصب کنید تا هر روز آن را ببینید و شاهد موفقیت خود باشید .
10. اکنون کاغذ و قلم بردارید و طبق مراحل گفته شده هدف خود را تعریف کنید و برای تحقق آن اقدم نمایید .